Điều kiện tự nhiên, tài nguyên môi trường

1, Vị trí địa lý

Thực hiện Nghị định 61 NĐ/CP (ngày 09 tháng 4 năm 2007), của Thủ tướng Chính phủ "Về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Thanh Sơn để thành lập huyện Tân Sơn thuộc tỉnh Phú Thọ", diện tích tự nhiên của Thanh Sơn còn lại là 62.177, 06 ha, dân số trên 12 vạn người có 22 xã và 1 thị trấn, 285 khu dân cư. Thanh Sơn nằm ở phía Nam tỉnh Phú Thọ và có vị trí địa lý như sau: Phía Bắc giáp các huyện Tam Nông; Yên Lập tỉnh Phú Thọ. Phía Nam giáp tỉnh Hoà Bình. Phía Tây giáp huyện Tân Sơn tỉnh Phú Thọ. Phía Đông giáp huyện Thanh Thuỷ tỉnh Phú Thọ và tỉnh Hoà Bình. Huyện Thanh Sơn có đường Quốc lộ 32A từ Hà Nội đi Sơn La, Yên Bái. Trên địa bàn huyện Thanh Sơn có 7 tuyến đường tỉnh, huyện Thanh 313; 313D, 316, 316C, 316D, 317 vµ 317B. Với tuyến đường tỉnh, huyện Thanh Sơn ở vị trí khá thuận tiện về giao thông. Nơi đây là đầu mối giao thông quan trọng, nơi chuyển tiếp giữa đồng bằng với trung du và miền núi. Từ đây có thể mở rộng giao thương với các huyện lân cận như Tam Nông, Thanh Thuỷ, Yên Lập, Tân Sơn; giao lưu với các tỉnh khác như Hoà Bình; Yên Bái; Hà Nội. Với vị trí đó, huyện Thanh Sơn thực sự là mối giao lưu quan trọng, cửa ngõ chuyển tiếp của khu vực trung du miền núi tạo những tiềm năng cho phát triển thị trường, giao lưu hàng hoá giữa các khu vực.

2. Địa hình

Huyện Thanh Sơn là đoạn cuối của dãy Hoàng Liên Sơn với nhiều dãy núi nằm nhô trong hệ phức hợp vùng núi thấp có độ cao trung bình từ 500 đến 700m. đây là vùng thượng luu của song Bứa địa hình nghiêng dần về vùng trũng phía Đông (Địch Quả; Sơn Hùng) rồi đổ ra sông Hồng ở địa phận huyện Thanh Sơn. Về cơ bản huyện Thanh Sơn là huyện miền núi với địa hình đặc trưng là núi, đồi có sườn dốc, bị phân cắt bới nhiều thung lũng hẹp và trung bình. Địa hình đó tạo cho huyện Thanh Sơn có cơ cấu kinh tế nông, lâm đa dạng. Tuy nhiện địa hình bị chia cắt phức tạp, đồi núi dốc cũng gây cho Thanh Sơn nhiều trở ngại trong phát triển kinh tế và xã hội. 3. Khí hậu. Địa hình huyện Thanh Sơn rất đa dạng tạo ra các tiểu vùng khí hậu khác nhau: Địa hình chia cắt, dốc kéo dài, phần lớn là rừng núi thấp, cấu tạo theo kiểu báp úp nằm trong vùng địa hình đồi núi thấp và trung bình thuộc lưu vực sông Bứa nơi kết thúc dãy Hoàng Liên Sơn. Do địa hình chi phối khí hậu của huyện có những đặc trưng của khí hậu miền núi phía Bắc: Mùa hè nóng ẩm mưa nhiều, mùa động lạnh, nhiệt độ trung bình là 20- 210C, lượng mưa trung bình năm dao động từ 1850- 1950mm/năm, độ ẩm không khí trung bình là 86,8%.

4. Các nguồn tài nguyên

* Tài nguyên đất:

Tổng diện tích tự nhiên huyện Thanh Sơn là 62.177,06ha, trong đó có 7.975,6 ha đất nông nghiệp, có 4.533,21 ha đất phi nông nghiệp và 4.137,54 ha đất chưa sử dụng. Ngoài diện tích đất dốc tụ và phù sa thích hợp với cây hàng năm huyện Thanh Sơn còn có tới 80% diện tích là đất Feralit phát triển trên phiến thạch sét có độ phì nhiêu tự nhiên khá và rất thích hợp đối với các loại cây lâu năm và cây lâm nghiệp theo hướng hàng hoá, là cơ sở để xây dựng nên những thương hiệu hàng hoá nổi tiếng của quê hương như: Thương hiệu Chè Bảo Long, Cây công nghiệp Sơn (Khả Cửu, Sơn Hùng, Võ Miếu); chuối phấn vàng (Tân Lập; Tân Minh)... Quỹ đất hiện có của huyện Thanh Sơn khá thuận lợi cho việc quy hoạch các cụm, điểm công nghiệp- tiểu thủ công nghiệp, các làng nghề, phát triển các khu du lịch sinh thái, các trung tâm thương mại dịch vụ.

* Tài nguyên nước:

Hệ thống sông Bứa và các suối chảy về sông Đà cùng với hàng trăm con suối nhỏ là nguyên tài nguyên nước dồi dào cho sản xuất nông nghiệp và đời sống sinh hoạt của nhân dân trong huyện.

* Tài nguyên rừng:

Đất Lâm nghiệp của huyện có diện tích 45.377,1ha, chiếm 73% diện tích đất tự nhiên của toàn huyện, độ che phủ rừng hiện tại là 62%. Diện tích rừng với nhiều cây công nghiệp tương đối phong phú, đa dạng như: Gỗ trai, cây sơn, cây bạch đàn, cây keo...có tác dụng bảo vệ môi trường sinh thái, chống sói mòn, sạt lở. Diện tích rừng trồng (rừng kinh tế) phát triển tương đối mạnh, góp phần quan trọng trong việc cung cấp nguồn nguyên liệu đầu vào cho công nghiệp giấy và vật liệu xây dựng.

* Tài nguyên khoáng sản:

Huyện Thanh Sơn có một số loại khoáng sản như: pizít; quắc zít, cao lanh, fenpats, sắt, than…Ngoài ra cón có nhiều mỏ đá tạo điều kiện cho công nghiệp khai thác và sản xuất vật liệu xây dựng.